Feeds:
Δημοσιεύσεις
Σχόλια

ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ ( 16ος αι )

 

Γ. Διάδοση Μεταρρύθμισης ( περιληπτικά )

  • Ο Λουθηρανισμός διαδίδεται και έξω από τη Γερμανία με διάφορες παραλλαγές :
  • Καλβινισμός:
  • Στην Ελβετία οργανώνουν και διαδίδουν τη Μεταρρύθμισή τους ο Ζβίγγλιος και κυρίως ο Καλβίνος
  • Ο Καλβινισμός διαδίδεται με μεγάλη ταχύτητα – θεωρείται διασπαστικό στοιχείο , συναντά σφοδρές αντιδράσεις
  • Οι Καλβινιστές διώκονται άγρια στη Γαλλία – αποκορύφωμα η Νύχτα του Αγίου Βαρθολομαίου : χιλιάδες Ουγενότοι (= Γάλλοι Καλβινιστές ) σφαγιάζονται σε μια νύχτα
  • Αγγλικανισμός
  • Ο βασιλιάς της Αγγλίας Ερρίκος ο Η΄ για προσωπικούς λόγους αποσπά την Αγγλική Εκκλησία από τη Ρώμη
  • Η Αγγλικανική Εκκλησία συνδύασε στοιχεία του Λουθηρανισμού και του Καλβινισμού

 

Δ. Αντιμεταρρύθμιση

  • Η αντίδραση της Παπικής Εκκλησίας στις θρησκευτικές μεταρρυθμίσεις

εκδηλώνεται με τους εξής τρόπους :

  • Αναδιοργάνωση των μοναστικών ταγμάτων και ίδρυση νέων με σκοπό την πνευματική επιβολή του καθολικισμού
  • Αναδιοργάνωση της Ιεράς Εξέτασης
  • Λογοκρισία με τη σύνταξη του Κώδικα Απαγορευμένων Βιβλίων
  • Σύνοδος του Τρέντο για θεραπεία των αδυναμιών της Εκκλησίας

 

 

Ε. Συνέπειες Μεταρρύθμισης

  • Η Μεταρρύθμιση σήμανε το τέλος της θρησκευτικής ενότητας – Η Ευρώπη χωρίζεται σε δύο τμήματα με διαφορετικό θρησκευτικό- ιδεολογικό και πολιτικό προσανατολισμό
  • Ο Καλβινισμός  περισσότερος δημοκρατικός από τον Καθολικισμό – ευνόησε την ανάπτυξη του κοινοβουλευτισμού και του καπιταλιστικού συστήματος
  • Γεννιούνται νέα ρεύματα στις επιστήμες, τα γράμματα και τις τέχνες
  • Διαδίδεται η παιδεία και από τους διαμαρτυρόμενους και από τους καθολικούς
Advertisements

ΟΙ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ

 

Α. Στην αναζήτηση νέων δρόμων οδηγούν :

  • Οι μυθώδεις περιγραφές των Ευρωπαίων εμπόρων, που από το Μεσαίωνα πραγματοποιούν ταξίδια προς την Ασία ακολουθώντας το δρόμο του μεταξιού και  εξάπτουν τη φαντασία ( «Βιβλίο των Θαυμάτων»του Μάρκο Πόλο )
  • Η κυριαρχία των Τούρκων στη δυτική Ασία κάνει σχεδόν αδύνατη τη μεταφορά ασιατικών προϊόντων στην Ευρώπη – αναγκαία  η ανεύρεση θαλάσσιων δρόμων
  • Τα τεράστια κέρδη Βενετών και Αράβων από το μονοπωλιακό εμπόριο των μπαχαρικών – τα άλλα ευρωπαϊκά κράτη αναζητούν νέους δρόμους προς την Ασία για να σπάσουν το μονοπώλιο και να συμμετάσχουν στα κέρδη
  • Η έλλειψη πολύτιμων μετάλλων στην Ευρώπη
  • Οι έντονοι ανταγωνισμοί μεταξύ των σχηματιζόμενων εθνικών κρατών, που οδηγούν στην πραγματοποίηση ταξιδιών για την αύξηση της οικονομικής τους δύναμης – τα περισσότερα ταξίδια χρηματοδοτούνται από ηγεμόνες

 

 

Β. Την αναζήτηση νέων δρόμων κάνουν δυνατή οι πρόοδοι στη ναυσιπλοΐα

  • Τελειοποίηση τεχνικών μέσων πλεύσης και προσανατολισμού : πυξίδα, αστρολάβος, πορτολάνος
  • Ναυπήγηση καραβέλας : νέος τύπος πλοίου, πιο ασφαλές, με μεγαλύτερη χωρητικότητα και  ταχύτητα.

 

 

Γ. Οι Ευρωπαίοι ανακαλύπτουν τον κόσμο :

  • Προς τις Ινδίες
  • Ο πρίγκιπας Ερρίκος Θαλασσοπόρος οργανώνει εξερευνητικά ταξίδια για την ανακάλυψη νέων θαλάσσιων δρόμων προς τις Ινδίες
  • Βαρθολομαίος Ντιάζ : ως το ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας
  • Βάσκο ντα Γκάμα : φτάνει στις Ινδίες
  • Αλβαρέζ Καμπράλ : πλέοντας προς τις Ινδίες παρασύρεται από τα κύματα στη Βραζιλία
  • Προς την Αμερική
  • Χριστόφορος Κολόμβος : στην υπηρεσία του Ισπανού βασιλιά -πεπεισμένος για τη σφαιρικότητα της γης επιχειρεί να φτάσεις τις Ινδίες πλέοντας δυτικά – αποβιβάζεται στο Σαν Σαλβαδόρ, πιστεύει όμως ότι βρίσκεται στην Ασία – και στα επόμενα ταξίδια του δεν αντιλαμβάνεται ότι έχει ανακαλύψει μια νέα ήπειρο
  • Αμέρικο Βεσπούτσι : στην υπηρεσία του βασιλιά της Πορτογαλίας – διαπιστώνει ότι πρόκειται για νέα ήπειρο και επιχειρεί να τη χαρτογραφήσει – αργότερα η νέα ήπειρος παίρνει το όνομά του
  • Ο πρώτος περίπλους της γης :
  • Μαγγελάνος : περιπλέει τη γη ταξιδεύοντας δυτικά – ο πρώτος περίπλους της γης αποδεικνύει ότι η γη είναι σφαιρική

 

Δ. Η κατάκτηση του νέου κόσμου

  • 1494, Συνθήκη της Τορντεζίλας : Ισπανοί και Πορτογάλοι μοιράζονται μεταξύ τους τις περιοχές που ανακαλύφτηκαν
  • Οι νέες χώρες μετατρέπονται γρήγορα σε αποικίες των Ευρωπαίων
  • Σφαγές των ιθαγενών, λεηλασίες, καταστροφές – μέσα σε 70 χρόνια εξολοθρεύεται το 94 % των Μάγιας και των Αζτέκων
  • Πορτογάλοι :
  • ιδρύουν κυρίως εμπορικούς σταθμούς σε λιμάνια
  • αναπτύσσουν φυτείες στη Βραζιλία – εγκαινιάζεται το εμπόριο μαύρων από την Αφρική για την εντατική καλλιέργειά τους
  • εκτεταμένη αλλά εύθραυστη αυτοκρατορία
  • Ισπανοί :
  • Ιδρύουν μια ηπειρωτική προσοδοφόρα αυτοκρατορία
  • Αναπτύσσουν επίσης φυτείες
  • Περισσότερο όμως στρέφονται στην εκμετάλλευση των ορυχείων
  • Άγγλοι, Γάλλοι και Ολλανδοί : διεκδικούν μερίδιο και εισέρχονται στον αποικιοκρατικό ανταγωνισμό

 

Ε. Η Ευρώπη μετά τις Ανακαλύψεις – Οικονομικές μεταβολές

  • Το κέντρο της παγκόσμιας οικονομίας μετατοπίζεται από τη Μεσόγειο στον Ατλαντικό Ωκεανό και τη Βόρεια Θάλασσα
  • Φτάνει στην Ευρώπη άφθονο ασήμι και χρυσάφι με συνέπειες :
  • να πέσει η τιμή του
  • να αυξηθεί η κυκλοφορία νομισμάτων – οι οικονομικές συναλλαγές πλέον αποκλειστικά με βάση το νόμισμα
  • να αυξηθούν οι τιμές των προϊόντων έως και 400 %
  • Η βιοτεχνία παρουσιάζει σημαντική ανάπτυξη – παραγκωνίζονται θεσμοί του Μεσαίωνα που περιόριζαν την οικονομική δραστηριότητα π.χ. συντεχνίες
  • Η ανάπτυξη του εμπορίου κυρίως αλλά και της βιοτεχνίας φέρνουν τεράστια κέρδη – συσσώρευση κεφαλαίων και επενδύσεις σε εμπορικές, χρηματιστηριακές, τραπεζικές, ασφαλιστικές επιχειρήσεις – μπαίνουν οι βάσεις του κεφαλαιοκρατικού συστήματος στην Ευρώπη
  • Παρά την ανάπτυξη του εμπορίου και της βιοτεχνίας θεμέλιο της οικονομίας παραμένει η γεωργία – σταδιακά εμπλουτίζεται με την καλλιέργεια νέων αποικιακών προϊόντων ( καλαμπόκι, πατάτες )
  • Η κοινωνία σε διαρκή φάση έντονων αναπροσαρμογών – η φεουδαρχική δομή της κοινωνίας που κυριάρχησε στο Μεσαίωνα οδεύει στην πλήρη κατάργησή της
  • Εμφανίζεται η αστική τάξη που θα παίξει καθοριστικό ρόλο στην εξέλιξη των κοινωνικοπολιτικών συνθηκών
  • Ο νέος τρόπος ζωής γεννά νέα πρακτικά προβλήματα – η ανάγκη αντιμετώπισής τους οδηγεί στην ανάπτυξη ποικίλων επιστημονικών κλάδων

 

ΣΗΜΕΙΩΣΗ : Κινηματογραφικές ταινίες με σχετικά θέματα :

  • Μάρκο Πόλο
  • Χριστόφορος Κολόμβος ( 2 ταινίες με το ίδιο θέμα )
  • Η Αποστολή

ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

Γενικά

  • Ονομάζεται η πνευματική κίνηση με κύριο χαρακτηριστικό την αναβίωση των αξιών της κλασικής αρχαιότητας που είχαν παραμεριστεί στο Μεσαίωνα
  • Κατά την Αναγέννηση:
  • Το πνεύμα του ανθρώπου απελευθερώνεται από τα όρια που του είχαν θέσει οι μεσαιωνικές θρησκευτικές αντιλήψεις– γίνεται πιο φιλελεύθερο και δημιουργικό
  • Ο αναγεννησιακός άνθρωπος χρησιμοποιεί τα διδάγματα του κλασικού πολιτισμού για να βελτιώσει το παρόν και το μέλλον του
  • Επαναστατικές επινοήσεις στην επιστήμη, την τέχνη και τη λογοτεχνία

 

Α. Νέοι δρόμοι δημιουργίας

  • Η Αναγέννηση ξεκινά από τις οικονομικά ισχυρές πόλεις της Ιταλίας : Φλωρεντία, Βενετία, Ρώμη – επεκτείνεται στη Δυτική Ευρώπη
  • Τα Πανεπιστήμια δεν περιορίζονται πια στη μελέτη της θεολογίας και της φιλοσοφίας – ασχολούνται συστηματικά με την οικονομική, πολιτική και πνευματική ζωή
  • Νέα αντίληψη για τον άνθρωπο, νέος κόσμος

 

Β. Το κίνημα του Ανθρωπισμού

  • Ανθρωπισμός =  η στροφή του αναγεννησιακού ανθρώπου στη μελέτη , μετάφραση και σχολιασμό των κλασικών ( ελληνικών και ρωμαϊκών ) γραμμάτων
  • Η μελέτη τους  δεν είχε σταματήσει το Μεσαίωνα – τώρα όμως όχι μόνο θεωρητικά – σκοπός του αναγεννησιακού ανθρώπου να αντλήσει αξίες για να θεμελιώσει το νέο δικό του κόσμο
  • 3 προδρομικές μορφές του ανθρωπισμού :
  • Δάντης
  • Πετράρχης
  • Βοκκάκιος
  • Οι φορείς του ανθρωπισμού εξακολουθούν να είναι βαθιά θρησκευόμενοι  – επιδιώκουν όμως την αληθινή πίστη και τοποθετούν τον άνθρωπο στο κέντρο του κόσμου
  • Νέος τύπος ανθρώπου, ο καθολικός άνθρωπος : δημιουργός του πολιτισμού και υπεύθυνος για τη μοίρα του
  • Καθοριστική η συμβολή των Ελλήνων που καταφεύγουν στη Δύση ( κυρίως στην Ιταλία ) τα χρόνια πριν την Άλωση και κυρίως μετά από αυτήν – διακρίνονται για τη διδασκαλία τους στα Πανεπιστήμια και την εκδοτική τους δραστηριότητα
  • Σημαντικότεροι : Μανουήλ Χρυσολωράς, Μάρκος Ευγενικός,, Νικαίας Βησσαρίων, Γεώργιος Σχολάριος και Γεώργιος Γεμιστός ή Πλήθων
  • Πολλά χειρόγραφα αρχαίων ελληνικών κειμένων σώζονται και μεταφέρονται στη Μαρκιανή Βιβλιοθήκη ( Βενετία ) και στη Λαυρεντιανή Βιβλιοθήκη

( Φλωρεντία )

  • Νέα αντίληψη για την εκπαίδευση : « οι άνθρωποι δε γεννιούνται αλλά γίνονται».

 

 

 

Γ. Η τυπογραφία και η διάδοση της Αναγέννησης και του Ανθρωπισμού

 

  • Μέσα του 15ου αι ο Ιωάννης Γουτεμβέργιος ανακαλύπτει την τυπογραφία – κοσμοϊστορικό γεγονός : διαδίδεται η γνώση, το βιβλίο γίνεται πιο φτηνό και προσιτό σε περισσότερους
  • Καταλυτική η συμβολή της τυπογραφίας στη διάδοση της Αναγέννησης και του ανθρωπισμού
  • Ακόμα όμως η πρόσβαση στη γνώση αφορά μόνο στους ανθρώπους των πόλεων – ο πληθυσμός της επαρχίας παραμένει αναλφάβητος

 

 

 

 

από το μαθητή της Β τάξης Γιώργο Τριανταφυλλίδη

από το μαθητή της Β τάξης Γιώργο Τριανταφυλλίδη

Χρησιμοποιήστε τις λέξεις που έχετε στη διάθεσή σας :  κλειδί,  δαχτυλίδι, μήνυμα,θάλασσα, τραγούδι
α. για να συμπληρώσετε τα κενά και να συνεχίσετε την ιστορία.
β. Για να γράψετε ένα ποίημα με ελεύθερο στίχο
Μπορείτε να μη χρησιμοποιήσετε ΜΙΑ από τις λέξεις

Το παράξενο κουτί είχε φτάσει λίγο πριν με το ταχυδρομείο . Το δικό του όνομα ήταν γραμμένο με καλλιγραφικά γράμματα , πού ήταν όμως το όνομα του αποστολέα ; Το άνοιξε με προσοχή και κοίταξε για λίγο το περιεχόμενο χωρίς να καταλαβαίνει : ένα κλειδί , ένα δαχτυλίδι , ένα μήνυμα ,ένα βάζο με άμμο και βότσαλα , ένα τραγούδι . Μήπως επρόκειτο για φάρσα , τι νόημα είχαν όλα αυτά; Κι όμως…. Άρχισε σιγά σιγά να καταλαβαίνει . Το μυαλό του ταξίδεψε στο παρελθόν….

Θυμάται σαράντα χρόνια πριν έναν έρωτα που του σημάδεψε τη ζωή . Σαν κινηματογραφικό τρέιλερ περνούσε μπροστά του η πρώτη φορά που την συνάντησε σε μία συναυλία του Παπακωνσταντίνου , όταν χέρι χέρι έπιασαν την πένα που πέταξε στο κοινό και εκείνος την άφησε να την πάρει . Εκείνη , με τα σπινθηροβόλα καταγάλανα μάτια της , του χαμογέλασε σηματοδοτώντας την αρχή μιας υπέροχης και αξέχαστης σχέσης.
Μόλις αντίκρισε στο κουτί το κλειδί θυμήθηκε το δωματιάκι που είχαν νοικιάσει κρυφά από τους γονείς τους στη Σταδίου .Οι σκέψεις του καθάριζαν . Οι δυο τους έμειναν μαζί τέσσερα χρόνια. Αρχικά , η συμβίωση δύο τόσο νέων ανθρώπων ήταν δύσκολη , όμως η αγάπη του ενός για τον άλλον γρήγορα έκανε το περιβάλλον οικείο . Αναπολεί εκείνα τα απογεύματα του Σαββάτου , λίγο πριν τη δύση του Ηλίου , όταν περπατούσαν με τις ώρες στην ακρογιαλιά , αγναντεύοντας το ηλιοβασίλεμα . Φέρνει στο μυαλό του την τελευταία φορά που βρέθηκαν εκεί και της χάρισε ένα βαζάκι με άμμο και βότσαλα για να τον θυμάται . Εκείνη , του ανακοίνωσε ότι λόγω της εργασίας του πατέρα της , έπρεπε να φύγουν για το εξωτερικό ..
Όμως η Μοίρα είχε αποφασίσει το σχέδιο της . Το βράδυ της αναχώρησης για εκείνη , βρήκε τον ήρωα μας να της γράφει ένα γράμμα που να λέει συνοπτικά : “Μην με ξεχάσεις ποτέ . Είσαι η αρχή , η μέση και το τέλος μου . Αντίο!”
Και όμως , τόσα χρόνια μετά , με αυτό το κουτί που παρέλαβε , νιώθει να τα ζει όλα πάλι από την αρχή …..
Από τους μαθητές της Β’ Λυκείου : Γκίνη Αντώνη, Δημητρόπουλο Γιώργο, Θανόπουλο Χρηστο Καλονιάτη Στέλιο, Κασέμι Στέλλα,

ΑΣΚΗΣΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗΣ ΓΡΑΦΗΣ
Χρησιμοποιήστε τις λέξεις που έχετε στη διάθεσή σας : μια παλιά φωτογραφία, ένα άρωμα, μια υπόσχεση, πλοίο, χορός
α. για να συμπληρώσετε τα κενά και να συνεχίσετε την ιστορία.
β. Για να γράψετε ένα ποίημα με ελεύθερο στίχο
Μπορείτε να μη χρησιμοποιήσετε ΜΙΑ από τις λέξεις

Το παράξενο κουτί είχε φτάσει λίγο πριν με το ταχυδρομείο. Το δικό του όνομά ήταν γραμμένο με καλλιγραφικά γράμματα, πού ήταν όμως το όνομα του αποστολέα; Το άνοιξε με προσοχή και κοίταξε για λίγο το περιεχόμενο χωρίς να καταλαβαίνει . Μήπως επρόκειτο για φάρσα, τι νόημα είχαν όλα αυτά ; Κι όμως ….

Άρχισε σιγά σιγά να καταλαβαίνει. Το μυαλό του άρχισε να ταξιδεύει στο παρελθόν, μόλις αντίκρισε ένα παλιό εισιτήριο πλοίου από εκείνο το ταξίδι με τον πρώτο και μεγάλο του έρωτα. Μαζί με το εισιτήριο μια φωτογραφία εκείνης. Μπορούσε τώρα ακόμα και να μυρίσει το άρωμα της τη νύχτα του χορού, τη νύχτα που την είδε για πρώτη φορά. Εκείνη την νύχτα υποσχέθηκε να μην την αφήσει ποτέ, μα τελικά δεν κράτησε την υπόσχεσή του. Χώρισαν λίγο μετά. Μια σκληρή αρρώστια την πήρε μακριά λίγα χρόνια αργότερα, όπως
τυχαία έμαθε.

Το χτύπημα του τηλεφώνου τον έβγαλε από την ονειροπόλησή του. Σήκωσε το τηλέφωνο σαν υπνωτισμένος και άκουσε τη φωνή μιας νέας γυναίκας, μια φωνή που έμοιαζε γνωστή.
Το όνομά της έβαλε τα πράγματα στη θέση τους. Τελικά εκείνη δεν είχε αφήσει πίσω της μόνο ένα κουτί με αναμνήσεις …

1 ΓΕΛ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ, Β4

Ομαδική εργασία των : Σωτηρία Θωμοπούλου, Ελισάβετ Ζεϊμπέκη, Σοφία Ζευγώλη, Ελπίδα Ζαμπταρατζίδου, Βίκυ Ζαρνάβαλου

Νίκος Καββαδίας

1910 -1075

 

 

 

« κι ο λόγος της μες στο μυαλό σου να σφυρίζει…»

Kuro Siwo, συλλογή  «Πούσι»

Kuro Siwo

Η δύσκολη αλλά γοητευτική ζωή των ναυτικών αποτελεί το αυτοβιογραφικό υλικό των ποιημάτων του Νίκου Καββαδία. Στο “Kuro Siwo” τα στοιχεία αυτά διαπλέκονται  γύρω από μια μακρινή ερωτική μορφή , η μνήμη της οποίας συντροφεύει τις μοναχικές ώρες του ποιητή. Το ποίημα προέρχεται από τη συλλογή Πούσι ( 1947 )

Πρώτο ταξίδι έτυχε ναύλος*  για το Νότο
δύσκολες βάρδιες*, κακός ύπνος και μαλάρια*.
Είναι παράξενα της Ίντιας τα φανάρια
και δεν τα βλέπεις, καθώς λένε, με το πρώτο.


Πέρ’ απ’ τη γέφυρα του Αδάμ, στη Νότιο Κίνα,
χιλιάδες παραλάβαινες τσουβάλια σόγια.
Μα ούτε στιγμή δεν ελησμόνησες τα λόγια
που σου ’πανε μιαν κούφια ώρα στην Αθήνα.


Στα νύχια μπαίνει το κατράμι* και τ’ ανάβει,
χρόνια στα ρούχα το ψαρόλαδο μυρίζει,
κι ο λόγος της μες στο μυαλό σου να σφυρίζει,
«ο μπούσουλας* είναι που στρέφει ή το καράβι;»


Νωρίς μπατάρισε ο καιρός* κι έχει χαλάσει.
Σκατζάρισες*, μα σε κρατά λύπη μεγάλη.
Απόψε ψόφησαν οι δυο μου παπαγάλοι
κι ο πίθηκος που’ χα με κούραση γυμνάσει*.

 

Η λαμαρίνα!* …η λαμαρίνα όλα τα σβήνει.
Μας έσφιξε το Kuro Siwo* σα μια ζώνη
κι εσύ κοιτάς ακόμη πάνω απ’ το τιμόνι,
πώς παίζει ο μπούσουλας καρτίνι με καρτίνι.

*ναύλος : μισθωμένο δρομολόγιο     *βάρδιες : υπηρεσίες που εκτελούνται με εναλλαγή των εργαζομένων       *μαλάρια: είδος μεσογειακού πυρετού             *κατράμι: πίσσα*μπούσουλας: ναυτική πυξίδα        *μπατάρισε ο καιρός: άλλαξε ο καιρός*σκατζάρω: αλλάζω βάρδια           *γυμνάζω : εκπαιδεύω     *λαμαρίνα: σίδερο*Kuro Siwo:  θερμό ρεύμα του Βόρειου Ειρηνικού Ωκεανού   *καρτίνι: ναυτικός όρος, το τέταρτο του ρόμβου

 

1η διδακτική ώρα : οι μαθητές σε ολομέλεια

Αφόρμηση

  1. Ονειρεύεστε ποτέ ένα ταξίδι μακρινό , σε εξωτικά μέρη ;  Πώς το φαντάζεστε, σαν περιπέτεια, σαν εμπειρία, σαν φυγή …
  2. Θα επιλέγατε ποτέ το επάγγελμα του ναυτικού σε ποντοπόρο πλοίο , σαν αυτό της εικόνας του βιβλίου;
  3. Έχετε ποτέ ακούσει για ανθρώπους που ερωτεύονται τη θάλασσα και επιλέγουν να περάσουν σ’ αυτήν τη ζωή τους ;
  4. Τίτλος του ποιήματος : Kuro Siwo  = στα ιαπωνικά μαύρο  ρεύμα που διατρέχει  τον   Ειρηνικό Ωκεανό. Πώς άραγε μας προετοιμάζει ;

Προσφορά:

Οι μαθητές παρακολουθούν το βίντεο με το Γ.Κούτρα να τραγουδά σε μουσική Θ. Μικρούτσικου http://www.youtube.com/watch?v=mkMPNytR9ok&feature=related

Ακολουθεί ανάγνωση από τον καθηγητή.

Ερμηνεία :

Δίνουμε 2’ους μαθητές να ξαναδιαβάσουν σιωπηλά το ποίημα ,να υπογραμμίσουν τους ναυτικούς όρους και να προσέξουν  την ερμηνεία τους στο κάτω μέρος. Τι πιστεύετε ότι κερδίζει το ποίημα με τη χρήση τόσων ναυτικών όρων ; Θα βοηθηθείτε αν προσπαθήσετε να τους αντικαταστήσετε με τις συνώνυμες λέξεις της καθημερινής ζωής. Σας αρέσει το αποτέλεσμα ;

Τίνος τη φωνή ακούμε στο ποίημα  και σε ποιον πιστεύετε ότι απευθύνεται ; Σας φαίνεται έτσι πιο ζωντανό, πιο  ενδιαφέρον; Λάβετε υπόψη σας ότι ο ποιητής υπήρξε ο ίδιος ναυτικός , ότι λάτρεψε τη θάλασσα και ότι πέρασε τη ζωή του ταξιδεύοντας σε όλο τον κόσμο. Η ποίησή του, αυτοβιογραφική, είναι το απόσταγμα των εμπειριών του

Η ποίηση του Καββαδία είναι ποίηση εξωτική. Το βλέπετε στο συγκεκριμένο ποίημα ; Εντοπίστε τους στίχους.

Συγκεντρώστε και συζητήστε τους στίχους που περιγράφουν τη σκληρή ζωή των ναυτικών

Η μοναξιά των ναυτικών είναι ένα θέμα που επανέρχεται σταθερά στην ποίηση του Καββαδία. Τι αντικαθιστά τη φυσική ανθρώπινη παρουσία στο ποίημά μας ;

Σκεφτείτε – νιώστε τους στίχους :

«Μα ούτε στιγμή δεν ελησμόνησες τα λόγια
που σου ’πανε μιαν κούφια ώρα στην Αθήνα.»

«κι ο λόγος της μες στο μυαλό σου να σφυρίζει,»

Μπορείτε με τη φαντασία σας να ανασυνθέσετε το διάλογο του ποιητή με τη γυναίκα ; Λάβετε υπόψη σας και το στίχο : «Σκατζάρισες, μα σε κρατά λύπη μεγάλη.»

Ξανασκεφτείτε τις λέξεις : Kuro Siwo, μπούσουλας, λαμαρίνα. Μπορείτε να σκεφτείτε πώς λειτουργούν στο συγκεκριμένο ποίημα ; ( σύμβολα ) Μπορείτε να σκεφτείτε άλλα σύμβολα;

Συγκεντρώστε τις μεταφορές του ποιήματος. Ποια σας φαίνεται πιο «δυνατή» ; Κάντε το ίδιο με τις εικόνες. Ποια σχηματίζεται πιο ζωντανά στο μυαλό σας ;

Ποια μορφή στίχου διάλεξε ο Καββαδίας για να δώσει ρυθμό στο ποίημά του ( μέτρο, ομοιοκαταληξία )

2η διδακτική ώρα :  ομαδοσυνεργατική διδασκαλία –  εμβάθυνση, αφομοίωση

Οι μαθητές έχουν χωριστεί σε 4 ομάδες  και εργάζονται με φύλλα εργασίας στην αίθουσα πληροφορικής.

 

1ο ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ : Ο άνθρωπος

ΟΝΟΜΑ ΟΜΑΔΑΣ :

Διατρέξτε το αφιέρωμα του περιοδικού 7 Ημέρες της εφημερίδας  ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ στον Νίκο Καββαδία  http://wwk.kathimerini.gr/kath/7days/1999/02/28021999.pdf   και την ιστοσελίδα του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου, http://kavvadias.ekebi.gr/

  • Μελετήστε τη βιογραφία του ποιητή στις ιστοσελίδες : υπογραμμίστε τους παράγοντες  που πιστεύετε ότι διαμόρφωσαν την ποίησή του. Υπάρχουν στοιχεία της ζωής του που «βλέπετε» στο Kuro Siwo ;
  • Διαβάστε μαρτυρίες για τον άνθρωπο και ποιητή Καββαδία : αντιγράψτε φράσεις που σας έκαναν μεγάλη εντύπωση
  • Συνθέστε τα στοιχεία που συγκεντρώσατε σε δύο  παραγράφους. Προσθέστε  φωτογραφίες του ποιητή με σημαντικούς ανθρώπους της εποχής του.  Παρουσιάστε το αποτέλεσμα της έρευνάς σας στην ολομέλεια

 

2ο ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ :  Ο ποιητής και ο συνθέτης

ΟΝΟΜΑ ΟΜΑΔΑΣ:

Μεταφερθείτε στην ιστοσελίδα : http://kavvadias.ekebi.gr

  • Συγκεντρώστε την εργογραφία του ποιητή . Αναφέρετε και κάποιους τίτλους ποιημάτων από τη συλλογή Πούσι, απ’ όπου και το Kuro Siwo
  • Συγκεντρώστε και τις μελοποιήσεις του έργου του και ακούστε κάποιες από τις πιο γνωστές εκτελέσεις. Ποια σας συγκινεί περισσότερο και γιατί ;
  • Παρουσιάστε το αποτέλεσμα της έρευνάς σας στην ολομέλεια

3Ο ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: Η «συνομιλία» του με τη ζωγραφική και τη μουσική

ΟΝΟΜΑ ΟΜΑΔΑΣ :

Ποια εκτέλεση σας συγκίνησε περισσότερο και γιατί;

  •         Παρουσιάστε το αποτέλεσμα της έρευνάς σας στην ολομέλεια

 4ο ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ : πραγματολογικά στοιχεία

ΟΝΟΜΑ ΟΜΑΔΑΣ:  

  • Επισκεφτείτε την ιστοσελίδας της «συνεργατικής» ηλεκτρονικής εγκυκλοπαίδειας

Wikipedia http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9A%CE%BF%CF%85%CF%81%CE%BF%CF%83%CE%AF%CE%B2%CE%BF

και βρείτε πληροφορίες για το θαλάσσιο ρεύμα kuro siwo,

Την ιστοσελίδα http://www.nautilia.gr/forum/showthread.php?28235-%C7-%C3%DD%F6%F5%F1%E1-%F4%EF%F5-%C1%E4%DC%EC για τη τη γέφυρα του Αδάμ

Και http://www.nautilia.gr/forum/showthread.php?25523-%D6%DC%F1%EF%E9-%E1%F0%FC-%F4%E9%F2-%E8%DC%EB%E1%F3%F3%E5%F2-%F4%EF%F5-%EA%FC%F3%EC%EF%F5.. για τα φανάρια της Ίντιας ( Ινδίας ).

Κρατήστε σημειώσεις από την αναζήτησή σας. Συμπληρώστε με φωτογραφίες και χάρτες

  • Βρείτε πληροφορίες και φωτογραφίες για τα ποντοπόρα φορτηγά πλοία της εποχής

(Το Kuro Siwo δημοσιεύεται το 1947)

  • Παρουσιάστε το αποτέλεσμα της έρευνάς σας στην ολομέλεια

 

5ο  ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ : σύγκριση ποιημάτων

 

ΟΝΟΜΑ ΟΜΑΔΑΣ :

 

 

Επισκεφτείτε την ιστοσελίδα του 5ου Γυμνασίου Ηρακλείου και διατρέξτε το αφιέρωμα στο Νίκο Καββαδία. Από τα παράλληλα κείμενα βρείτε τα ποιήματα Mal du part, επίσης του Καββαδία και το Ταορμίνα του Κώστα Ουράνη. Και τα δύο αναφέρονται  στην επιθυμία του ταξιδιού . Για την κατανόησή τους συμβουλευτεί τε το γλωσσάρι για τον Καββαδία στην ιστοσελίδα http://www.greece.org/poseidon/work/literature/wordy.html#6

Συγκρίνετε με το Kuro Siwo

  • Ποιο από τα τρία ποιήματα σας συγκινεί περισσότερο και γιατί;
  • Παρουσιάστε το αποτέλεσμα της έρευνάς σας στην ολομέλεια

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ  ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ :

  • Αντιγράψτε σε κομμάτια χαρτονιού μεμονωμένους στίχους του Καββαδία που σας συγκίνησαν. Εκτυπώστε επίσης από τις ιστοσελίδες που επισκεφτήκαμε στο διαδίκτυο φωτογραφίες , πίνακες, σκίτσα με τον ποιητή, φωτογραφίες χειρογράφων του. Όλα θα χρησιμοποιηθούν στην κατασκευή ενός κολλάζ  με θέμα τον ποιητή, που θα αναρτηθεί στην τάξη σας

v  Εφόσον  επιθυμείτε να πλησιάσετε περισσότερο τον ποιητή και το έργο του, παρακολουθήστε το αφιέρωμα της εκπομπής Μηχανή του Χρόνου σε 5 μέρη

http://www.youtube.com/watch?v=xSef7PKh1Ng

  

http://www.youtube.com/watch?v=uqQE8TW-j1c&feature=related

http://www.youtube.com/watch?v=UMCSRUxlikQ&feature=related

http://www.youtube.com/watch?v=4Dqq6SU1rYA&feature=related

http://www.youtube.com/watch?v=l1qXLRs5FPY&feature=related

και την εκπομπή «Εποχές και Συγγραφείς» του Τάσου Ψαρά στη ΝΕΤ

http://www.ert-archives.gr/V3/public/pop-view.aspx?tid=8510&tsz=0&act=mMainView