Feeds:
Δημοσιεύσεις
Σχόλια

Archive for Νοέμβριος 2011

Νίκος Καββαδίας

1910 -1075

 

 

 

« κι ο λόγος της μες στο μυαλό σου να σφυρίζει…»

Kuro Siwo, συλλογή  «Πούσι»

Kuro Siwo

Η δύσκολη αλλά γοητευτική ζωή των ναυτικών αποτελεί το αυτοβιογραφικό υλικό των ποιημάτων του Νίκου Καββαδία. Στο “Kuro Siwo” τα στοιχεία αυτά διαπλέκονται  γύρω από μια μακρινή ερωτική μορφή , η μνήμη της οποίας συντροφεύει τις μοναχικές ώρες του ποιητή. Το ποίημα προέρχεται από τη συλλογή Πούσι ( 1947 )

Πρώτο ταξίδι έτυχε ναύλος*  για το Νότο
δύσκολες βάρδιες*, κακός ύπνος και μαλάρια*.
Είναι παράξενα της Ίντιας τα φανάρια
και δεν τα βλέπεις, καθώς λένε, με το πρώτο.


Πέρ’ απ’ τη γέφυρα του Αδάμ, στη Νότιο Κίνα,
χιλιάδες παραλάβαινες τσουβάλια σόγια.
Μα ούτε στιγμή δεν ελησμόνησες τα λόγια
που σου ’πανε μιαν κούφια ώρα στην Αθήνα.


Στα νύχια μπαίνει το κατράμι* και τ’ ανάβει,
χρόνια στα ρούχα το ψαρόλαδο μυρίζει,
κι ο λόγος της μες στο μυαλό σου να σφυρίζει,
«ο μπούσουλας* είναι που στρέφει ή το καράβι;»


Νωρίς μπατάρισε ο καιρός* κι έχει χαλάσει.
Σκατζάρισες*, μα σε κρατά λύπη μεγάλη.
Απόψε ψόφησαν οι δυο μου παπαγάλοι
κι ο πίθηκος που’ χα με κούραση γυμνάσει*.

 

Η λαμαρίνα!* …η λαμαρίνα όλα τα σβήνει.
Μας έσφιξε το Kuro Siwo* σα μια ζώνη
κι εσύ κοιτάς ακόμη πάνω απ’ το τιμόνι,
πώς παίζει ο μπούσουλας καρτίνι με καρτίνι.

*ναύλος : μισθωμένο δρομολόγιο     *βάρδιες : υπηρεσίες που εκτελούνται με εναλλαγή των εργαζομένων       *μαλάρια: είδος μεσογειακού πυρετού             *κατράμι: πίσσα*μπούσουλας: ναυτική πυξίδα        *μπατάρισε ο καιρός: άλλαξε ο καιρός*σκατζάρω: αλλάζω βάρδια           *γυμνάζω : εκπαιδεύω     *λαμαρίνα: σίδερο*Kuro Siwo:  θερμό ρεύμα του Βόρειου Ειρηνικού Ωκεανού   *καρτίνι: ναυτικός όρος, το τέταρτο του ρόμβου

 

1η διδακτική ώρα : οι μαθητές σε ολομέλεια

Αφόρμηση

  1. Ονειρεύεστε ποτέ ένα ταξίδι μακρινό , σε εξωτικά μέρη ;  Πώς το φαντάζεστε, σαν περιπέτεια, σαν εμπειρία, σαν φυγή …
  2. Θα επιλέγατε ποτέ το επάγγελμα του ναυτικού σε ποντοπόρο πλοίο , σαν αυτό της εικόνας του βιβλίου;
  3. Έχετε ποτέ ακούσει για ανθρώπους που ερωτεύονται τη θάλασσα και επιλέγουν να περάσουν σ’ αυτήν τη ζωή τους ;
  4. Τίτλος του ποιήματος : Kuro Siwo  = στα ιαπωνικά μαύρο  ρεύμα που διατρέχει  τον   Ειρηνικό Ωκεανό. Πώς άραγε μας προετοιμάζει ;

Προσφορά:

Οι μαθητές παρακολουθούν το βίντεο με το Γ.Κούτρα να τραγουδά σε μουσική Θ. Μικρούτσικου http://www.youtube.com/watch?v=mkMPNytR9ok&feature=related

Ακολουθεί ανάγνωση από τον καθηγητή.

Ερμηνεία :

Δίνουμε 2’ους μαθητές να ξαναδιαβάσουν σιωπηλά το ποίημα ,να υπογραμμίσουν τους ναυτικούς όρους και να προσέξουν  την ερμηνεία τους στο κάτω μέρος. Τι πιστεύετε ότι κερδίζει το ποίημα με τη χρήση τόσων ναυτικών όρων ; Θα βοηθηθείτε αν προσπαθήσετε να τους αντικαταστήσετε με τις συνώνυμες λέξεις της καθημερινής ζωής. Σας αρέσει το αποτέλεσμα ;

Τίνος τη φωνή ακούμε στο ποίημα  και σε ποιον πιστεύετε ότι απευθύνεται ; Σας φαίνεται έτσι πιο ζωντανό, πιο  ενδιαφέρον; Λάβετε υπόψη σας ότι ο ποιητής υπήρξε ο ίδιος ναυτικός , ότι λάτρεψε τη θάλασσα και ότι πέρασε τη ζωή του ταξιδεύοντας σε όλο τον κόσμο. Η ποίησή του, αυτοβιογραφική, είναι το απόσταγμα των εμπειριών του

Η ποίηση του Καββαδία είναι ποίηση εξωτική. Το βλέπετε στο συγκεκριμένο ποίημα ; Εντοπίστε τους στίχους.

Συγκεντρώστε και συζητήστε τους στίχους που περιγράφουν τη σκληρή ζωή των ναυτικών

Η μοναξιά των ναυτικών είναι ένα θέμα που επανέρχεται σταθερά στην ποίηση του Καββαδία. Τι αντικαθιστά τη φυσική ανθρώπινη παρουσία στο ποίημά μας ;

Σκεφτείτε – νιώστε τους στίχους :

«Μα ούτε στιγμή δεν ελησμόνησες τα λόγια
που σου ’πανε μιαν κούφια ώρα στην Αθήνα.»

«κι ο λόγος της μες στο μυαλό σου να σφυρίζει,»

Μπορείτε με τη φαντασία σας να ανασυνθέσετε το διάλογο του ποιητή με τη γυναίκα ; Λάβετε υπόψη σας και το στίχο : «Σκατζάρισες, μα σε κρατά λύπη μεγάλη.»

Ξανασκεφτείτε τις λέξεις : Kuro Siwo, μπούσουλας, λαμαρίνα. Μπορείτε να σκεφτείτε πώς λειτουργούν στο συγκεκριμένο ποίημα ; ( σύμβολα ) Μπορείτε να σκεφτείτε άλλα σύμβολα;

Συγκεντρώστε τις μεταφορές του ποιήματος. Ποια σας φαίνεται πιο «δυνατή» ; Κάντε το ίδιο με τις εικόνες. Ποια σχηματίζεται πιο ζωντανά στο μυαλό σας ;

Ποια μορφή στίχου διάλεξε ο Καββαδίας για να δώσει ρυθμό στο ποίημά του ( μέτρο, ομοιοκαταληξία )

2η διδακτική ώρα :  ομαδοσυνεργατική διδασκαλία –  εμβάθυνση, αφομοίωση

Οι μαθητές έχουν χωριστεί σε 4 ομάδες  και εργάζονται με φύλλα εργασίας στην αίθουσα πληροφορικής.

 

1ο ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ : Ο άνθρωπος

ΟΝΟΜΑ ΟΜΑΔΑΣ :

Διατρέξτε το αφιέρωμα του περιοδικού 7 Ημέρες της εφημερίδας  ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ στον Νίκο Καββαδία  http://wwk.kathimerini.gr/kath/7days/1999/02/28021999.pdf   και την ιστοσελίδα του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου, http://kavvadias.ekebi.gr/

  • Μελετήστε τη βιογραφία του ποιητή στις ιστοσελίδες : υπογραμμίστε τους παράγοντες  που πιστεύετε ότι διαμόρφωσαν την ποίησή του. Υπάρχουν στοιχεία της ζωής του που «βλέπετε» στο Kuro Siwo ;
  • Διαβάστε μαρτυρίες για τον άνθρωπο και ποιητή Καββαδία : αντιγράψτε φράσεις που σας έκαναν μεγάλη εντύπωση
  • Συνθέστε τα στοιχεία που συγκεντρώσατε σε δύο  παραγράφους. Προσθέστε  φωτογραφίες του ποιητή με σημαντικούς ανθρώπους της εποχής του.  Παρουσιάστε το αποτέλεσμα της έρευνάς σας στην ολομέλεια

 

2ο ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ :  Ο ποιητής και ο συνθέτης

ΟΝΟΜΑ ΟΜΑΔΑΣ:

Μεταφερθείτε στην ιστοσελίδα : http://kavvadias.ekebi.gr

  • Συγκεντρώστε την εργογραφία του ποιητή . Αναφέρετε και κάποιους τίτλους ποιημάτων από τη συλλογή Πούσι, απ’ όπου και το Kuro Siwo
  • Συγκεντρώστε και τις μελοποιήσεις του έργου του και ακούστε κάποιες από τις πιο γνωστές εκτελέσεις. Ποια σας συγκινεί περισσότερο και γιατί ;
  • Παρουσιάστε το αποτέλεσμα της έρευνάς σας στην ολομέλεια

3Ο ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: Η «συνομιλία» του με τη ζωγραφική και τη μουσική

ΟΝΟΜΑ ΟΜΑΔΑΣ :

Ποια εκτέλεση σας συγκίνησε περισσότερο και γιατί;

  •         Παρουσιάστε το αποτέλεσμα της έρευνάς σας στην ολομέλεια

 4ο ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ : πραγματολογικά στοιχεία

ΟΝΟΜΑ ΟΜΑΔΑΣ:  

  • Επισκεφτείτε την ιστοσελίδας της «συνεργατικής» ηλεκτρονικής εγκυκλοπαίδειας

Wikipedia http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9A%CE%BF%CF%85%CF%81%CE%BF%CF%83%CE%AF%CE%B2%CE%BF

και βρείτε πληροφορίες για το θαλάσσιο ρεύμα kuro siwo,

Την ιστοσελίδα http://www.nautilia.gr/forum/showthread.php?28235-%C7-%C3%DD%F6%F5%F1%E1-%F4%EF%F5-%C1%E4%DC%EC για τη τη γέφυρα του Αδάμ

Και http://www.nautilia.gr/forum/showthread.php?25523-%D6%DC%F1%EF%E9-%E1%F0%FC-%F4%E9%F2-%E8%DC%EB%E1%F3%F3%E5%F2-%F4%EF%F5-%EA%FC%F3%EC%EF%F5.. για τα φανάρια της Ίντιας ( Ινδίας ).

Κρατήστε σημειώσεις από την αναζήτησή σας. Συμπληρώστε με φωτογραφίες και χάρτες

  • Βρείτε πληροφορίες και φωτογραφίες για τα ποντοπόρα φορτηγά πλοία της εποχής

(Το Kuro Siwo δημοσιεύεται το 1947)

  • Παρουσιάστε το αποτέλεσμα της έρευνάς σας στην ολομέλεια

 

5ο  ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ : σύγκριση ποιημάτων

 

ΟΝΟΜΑ ΟΜΑΔΑΣ :

 

 

Επισκεφτείτε την ιστοσελίδα του 5ου Γυμνασίου Ηρακλείου και διατρέξτε το αφιέρωμα στο Νίκο Καββαδία. Από τα παράλληλα κείμενα βρείτε τα ποιήματα Mal du part, επίσης του Καββαδία και το Ταορμίνα του Κώστα Ουράνη. Και τα δύο αναφέρονται  στην επιθυμία του ταξιδιού . Για την κατανόησή τους συμβουλευτεί τε το γλωσσάρι για τον Καββαδία στην ιστοσελίδα http://www.greece.org/poseidon/work/literature/wordy.html#6

Συγκρίνετε με το Kuro Siwo

  • Ποιο από τα τρία ποιήματα σας συγκινεί περισσότερο και γιατί;
  • Παρουσιάστε το αποτέλεσμα της έρευνάς σας στην ολομέλεια

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ  ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ :

  • Αντιγράψτε σε κομμάτια χαρτονιού μεμονωμένους στίχους του Καββαδία που σας συγκίνησαν. Εκτυπώστε επίσης από τις ιστοσελίδες που επισκεφτήκαμε στο διαδίκτυο φωτογραφίες , πίνακες, σκίτσα με τον ποιητή, φωτογραφίες χειρογράφων του. Όλα θα χρησιμοποιηθούν στην κατασκευή ενός κολλάζ  με θέμα τον ποιητή, που θα αναρτηθεί στην τάξη σας

v  Εφόσον  επιθυμείτε να πλησιάσετε περισσότερο τον ποιητή και το έργο του, παρακολουθήστε το αφιέρωμα της εκπομπής Μηχανή του Χρόνου σε 5 μέρη

http://www.youtube.com/watch?v=xSef7PKh1Ng

  

http://www.youtube.com/watch?v=uqQE8TW-j1c&feature=related

http://www.youtube.com/watch?v=UMCSRUxlikQ&feature=related

http://www.youtube.com/watch?v=4Dqq6SU1rYA&feature=related

http://www.youtube.com/watch?v=l1qXLRs5FPY&feature=related

και την εκπομπή «Εποχές και Συγγραφείς» του Τάσου Ψαρά στη ΝΕΤ

http://www.ert-archives.gr/V3/public/pop-view.aspx?tid=8510&tsz=0&act=mMainView

Advertisements

Read Full Post »