Feeds:
Δημοσιεύσεις
Σχόλια

Archive for Μαρτίου 2016

ΟΙ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ

 

Α. Στην αναζήτηση νέων δρόμων οδηγούν :

  • Οι μυθώδεις περιγραφές των Ευρωπαίων εμπόρων, που από το Μεσαίωνα πραγματοποιούν ταξίδια προς την Ασία ακολουθώντας το δρόμο του μεταξιού και  εξάπτουν τη φαντασία ( «Βιβλίο των Θαυμάτων»του Μάρκο Πόλο )
  • Η κυριαρχία των Τούρκων στη δυτική Ασία κάνει σχεδόν αδύνατη τη μεταφορά ασιατικών προϊόντων στην Ευρώπη – αναγκαία  η ανεύρεση θαλάσσιων δρόμων
  • Τα τεράστια κέρδη Βενετών και Αράβων από το μονοπωλιακό εμπόριο των μπαχαρικών – τα άλλα ευρωπαϊκά κράτη αναζητούν νέους δρόμους προς την Ασία για να σπάσουν το μονοπώλιο και να συμμετάσχουν στα κέρδη
  • Η έλλειψη πολύτιμων μετάλλων στην Ευρώπη
  • Οι έντονοι ανταγωνισμοί μεταξύ των σχηματιζόμενων εθνικών κρατών, που οδηγούν στην πραγματοποίηση ταξιδιών για την αύξηση της οικονομικής τους δύναμης – τα περισσότερα ταξίδια χρηματοδοτούνται από ηγεμόνες

 

 

Β. Την αναζήτηση νέων δρόμων κάνουν δυνατή οι πρόοδοι στη ναυσιπλοΐα

  • Τελειοποίηση τεχνικών μέσων πλεύσης και προσανατολισμού : πυξίδα, αστρολάβος, πορτολάνος
  • Ναυπήγηση καραβέλας : νέος τύπος πλοίου, πιο ασφαλές, με μεγαλύτερη χωρητικότητα και  ταχύτητα.

 

 

Γ. Οι Ευρωπαίοι ανακαλύπτουν τον κόσμο :

  • Προς τις Ινδίες
  • Ο πρίγκιπας Ερρίκος Θαλασσοπόρος οργανώνει εξερευνητικά ταξίδια για την ανακάλυψη νέων θαλάσσιων δρόμων προς τις Ινδίες
  • Βαρθολομαίος Ντιάζ : ως το ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας
  • Βάσκο ντα Γκάμα : φτάνει στις Ινδίες
  • Αλβαρέζ Καμπράλ : πλέοντας προς τις Ινδίες παρασύρεται από τα κύματα στη Βραζιλία
  • Προς την Αμερική
  • Χριστόφορος Κολόμβος : στην υπηρεσία του Ισπανού βασιλιά -πεπεισμένος για τη σφαιρικότητα της γης επιχειρεί να φτάσεις τις Ινδίες πλέοντας δυτικά – αποβιβάζεται στο Σαν Σαλβαδόρ, πιστεύει όμως ότι βρίσκεται στην Ασία – και στα επόμενα ταξίδια του δεν αντιλαμβάνεται ότι έχει ανακαλύψει μια νέα ήπειρο
  • Αμέρικο Βεσπούτσι : στην υπηρεσία του βασιλιά της Πορτογαλίας – διαπιστώνει ότι πρόκειται για νέα ήπειρο και επιχειρεί να τη χαρτογραφήσει – αργότερα η νέα ήπειρος παίρνει το όνομά του
  • Ο πρώτος περίπλους της γης :
  • Μαγγελάνος : περιπλέει τη γη ταξιδεύοντας δυτικά – ο πρώτος περίπλους της γης αποδεικνύει ότι η γη είναι σφαιρική

 

Δ. Η κατάκτηση του νέου κόσμου

  • 1494, Συνθήκη της Τορντεζίλας : Ισπανοί και Πορτογάλοι μοιράζονται μεταξύ τους τις περιοχές που ανακαλύφτηκαν
  • Οι νέες χώρες μετατρέπονται γρήγορα σε αποικίες των Ευρωπαίων
  • Σφαγές των ιθαγενών, λεηλασίες, καταστροφές – μέσα σε 70 χρόνια εξολοθρεύεται το 94 % των Μάγιας και των Αζτέκων
  • Πορτογάλοι :
  • ιδρύουν κυρίως εμπορικούς σταθμούς σε λιμάνια
  • αναπτύσσουν φυτείες στη Βραζιλία – εγκαινιάζεται το εμπόριο μαύρων από την Αφρική για την εντατική καλλιέργειά τους
  • εκτεταμένη αλλά εύθραυστη αυτοκρατορία
  • Ισπανοί :
  • Ιδρύουν μια ηπειρωτική προσοδοφόρα αυτοκρατορία
  • Αναπτύσσουν επίσης φυτείες
  • Περισσότερο όμως στρέφονται στην εκμετάλλευση των ορυχείων
  • Άγγλοι, Γάλλοι και Ολλανδοί : διεκδικούν μερίδιο και εισέρχονται στον αποικιοκρατικό ανταγωνισμό

 

Ε. Η Ευρώπη μετά τις Ανακαλύψεις – Οικονομικές μεταβολές

  • Το κέντρο της παγκόσμιας οικονομίας μετατοπίζεται από τη Μεσόγειο στον Ατλαντικό Ωκεανό και τη Βόρεια Θάλασσα
  • Φτάνει στην Ευρώπη άφθονο ασήμι και χρυσάφι με συνέπειες :
  • να πέσει η τιμή του
  • να αυξηθεί η κυκλοφορία νομισμάτων – οι οικονομικές συναλλαγές πλέον αποκλειστικά με βάση το νόμισμα
  • να αυξηθούν οι τιμές των προϊόντων έως και 400 %
  • Η βιοτεχνία παρουσιάζει σημαντική ανάπτυξη – παραγκωνίζονται θεσμοί του Μεσαίωνα που περιόριζαν την οικονομική δραστηριότητα π.χ. συντεχνίες
  • Η ανάπτυξη του εμπορίου κυρίως αλλά και της βιοτεχνίας φέρνουν τεράστια κέρδη – συσσώρευση κεφαλαίων και επενδύσεις σε εμπορικές, χρηματιστηριακές, τραπεζικές, ασφαλιστικές επιχειρήσεις – μπαίνουν οι βάσεις του κεφαλαιοκρατικού συστήματος στην Ευρώπη
  • Παρά την ανάπτυξη του εμπορίου και της βιοτεχνίας θεμέλιο της οικονομίας παραμένει η γεωργία – σταδιακά εμπλουτίζεται με την καλλιέργεια νέων αποικιακών προϊόντων ( καλαμπόκι, πατάτες )
  • Η κοινωνία σε διαρκή φάση έντονων αναπροσαρμογών – η φεουδαρχική δομή της κοινωνίας που κυριάρχησε στο Μεσαίωνα οδεύει στην πλήρη κατάργησή της
  • Εμφανίζεται η αστική τάξη που θα παίξει καθοριστικό ρόλο στην εξέλιξη των κοινωνικοπολιτικών συνθηκών
  • Ο νέος τρόπος ζωής γεννά νέα πρακτικά προβλήματα – η ανάγκη αντιμετώπισής τους οδηγεί στην ανάπτυξη ποικίλων επιστημονικών κλάδων

 

ΣΗΜΕΙΩΣΗ : Κινηματογραφικές ταινίες με σχετικά θέματα :

  • Μάρκο Πόλο
  • Χριστόφορος Κολόμβος ( 2 ταινίες με το ίδιο θέμα )
  • Η Αποστολή
Advertisements

Read Full Post »

ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

Γενικά

  • Ονομάζεται η πνευματική κίνηση με κύριο χαρακτηριστικό την αναβίωση των αξιών της κλασικής αρχαιότητας που είχαν παραμεριστεί στο Μεσαίωνα
  • Κατά την Αναγέννηση:
  • Το πνεύμα του ανθρώπου απελευθερώνεται από τα όρια που του είχαν θέσει οι μεσαιωνικές θρησκευτικές αντιλήψεις– γίνεται πιο φιλελεύθερο και δημιουργικό
  • Ο αναγεννησιακός άνθρωπος χρησιμοποιεί τα διδάγματα του κλασικού πολιτισμού για να βελτιώσει το παρόν και το μέλλον του
  • Επαναστατικές επινοήσεις στην επιστήμη, την τέχνη και τη λογοτεχνία

 

Α. Νέοι δρόμοι δημιουργίας

  • Η Αναγέννηση ξεκινά από τις οικονομικά ισχυρές πόλεις της Ιταλίας : Φλωρεντία, Βενετία, Ρώμη – επεκτείνεται στη Δυτική Ευρώπη
  • Τα Πανεπιστήμια δεν περιορίζονται πια στη μελέτη της θεολογίας και της φιλοσοφίας – ασχολούνται συστηματικά με την οικονομική, πολιτική και πνευματική ζωή
  • Νέα αντίληψη για τον άνθρωπο, νέος κόσμος

 

Β. Το κίνημα του Ανθρωπισμού

  • Ανθρωπισμός =  η στροφή του αναγεννησιακού ανθρώπου στη μελέτη , μετάφραση και σχολιασμό των κλασικών ( ελληνικών και ρωμαϊκών ) γραμμάτων
  • Η μελέτη τους  δεν είχε σταματήσει το Μεσαίωνα – τώρα όμως όχι μόνο θεωρητικά – σκοπός του αναγεννησιακού ανθρώπου να αντλήσει αξίες για να θεμελιώσει το νέο δικό του κόσμο
  • 3 προδρομικές μορφές του ανθρωπισμού :
  • Δάντης
  • Πετράρχης
  • Βοκκάκιος
  • Οι φορείς του ανθρωπισμού εξακολουθούν να είναι βαθιά θρησκευόμενοι  – επιδιώκουν όμως την αληθινή πίστη και τοποθετούν τον άνθρωπο στο κέντρο του κόσμου
  • Νέος τύπος ανθρώπου, ο καθολικός άνθρωπος : δημιουργός του πολιτισμού και υπεύθυνος για τη μοίρα του
  • Καθοριστική η συμβολή των Ελλήνων που καταφεύγουν στη Δύση ( κυρίως στην Ιταλία ) τα χρόνια πριν την Άλωση και κυρίως μετά από αυτήν – διακρίνονται για τη διδασκαλία τους στα Πανεπιστήμια και την εκδοτική τους δραστηριότητα
  • Σημαντικότεροι : Μανουήλ Χρυσολωράς, Μάρκος Ευγενικός,, Νικαίας Βησσαρίων, Γεώργιος Σχολάριος και Γεώργιος Γεμιστός ή Πλήθων
  • Πολλά χειρόγραφα αρχαίων ελληνικών κειμένων σώζονται και μεταφέρονται στη Μαρκιανή Βιβλιοθήκη ( Βενετία ) και στη Λαυρεντιανή Βιβλιοθήκη

( Φλωρεντία )

  • Νέα αντίληψη για την εκπαίδευση : « οι άνθρωποι δε γεννιούνται αλλά γίνονται».

 

 

 

Γ. Η τυπογραφία και η διάδοση της Αναγέννησης και του Ανθρωπισμού

 

  • Μέσα του 15ου αι ο Ιωάννης Γουτεμβέργιος ανακαλύπτει την τυπογραφία – κοσμοϊστορικό γεγονός : διαδίδεται η γνώση, το βιβλίο γίνεται πιο φτηνό και προσιτό σε περισσότερους
  • Καταλυτική η συμβολή της τυπογραφίας στη διάδοση της Αναγέννησης και του ανθρωπισμού
  • Ακόμα όμως η πρόσβαση στη γνώση αφορά μόνο στους ανθρώπους των πόλεων – ο πληθυσμός της επαρχίας παραμένει αναλφάβητος

 

 

 

 

Read Full Post »