Feeds:
Δημοσιεύσεις
Σχόλια

Archive for the ‘Λογοτεχνία’ Category

από το μαθητή της Β τάξης Γιώργο Τριανταφυλλίδη

από το μαθητή της Β τάξης Γιώργο Τριανταφυλλίδη

Advertisements

Read Full Post »

Νίκος Καββαδίας

1910 -1075

 

 

 

« κι ο λόγος της μες στο μυαλό σου να σφυρίζει…»

Kuro Siwo, συλλογή  «Πούσι»

Kuro Siwo

Η δύσκολη αλλά γοητευτική ζωή των ναυτικών αποτελεί το αυτοβιογραφικό υλικό των ποιημάτων του Νίκου Καββαδία. Στο “Kuro Siwo” τα στοιχεία αυτά διαπλέκονται  γύρω από μια μακρινή ερωτική μορφή , η μνήμη της οποίας συντροφεύει τις μοναχικές ώρες του ποιητή. Το ποίημα προέρχεται από τη συλλογή Πούσι ( 1947 )

Πρώτο ταξίδι έτυχε ναύλος*  για το Νότο
δύσκολες βάρδιες*, κακός ύπνος και μαλάρια*.
Είναι παράξενα της Ίντιας τα φανάρια
και δεν τα βλέπεις, καθώς λένε, με το πρώτο.


Πέρ’ απ’ τη γέφυρα του Αδάμ, στη Νότιο Κίνα,
χιλιάδες παραλάβαινες τσουβάλια σόγια.
Μα ούτε στιγμή δεν ελησμόνησες τα λόγια
που σου ’πανε μιαν κούφια ώρα στην Αθήνα.


Στα νύχια μπαίνει το κατράμι* και τ’ ανάβει,
χρόνια στα ρούχα το ψαρόλαδο μυρίζει,
κι ο λόγος της μες στο μυαλό σου να σφυρίζει,
«ο μπούσουλας* είναι που στρέφει ή το καράβι;»


Νωρίς μπατάρισε ο καιρός* κι έχει χαλάσει.
Σκατζάρισες*, μα σε κρατά λύπη μεγάλη.
Απόψε ψόφησαν οι δυο μου παπαγάλοι
κι ο πίθηκος που’ χα με κούραση γυμνάσει*.

 

Η λαμαρίνα!* …η λαμαρίνα όλα τα σβήνει.
Μας έσφιξε το Kuro Siwo* σα μια ζώνη
κι εσύ κοιτάς ακόμη πάνω απ’ το τιμόνι,
πώς παίζει ο μπούσουλας καρτίνι με καρτίνι.

*ναύλος : μισθωμένο δρομολόγιο     *βάρδιες : υπηρεσίες που εκτελούνται με εναλλαγή των εργαζομένων       *μαλάρια: είδος μεσογειακού πυρετού             *κατράμι: πίσσα*μπούσουλας: ναυτική πυξίδα        *μπατάρισε ο καιρός: άλλαξε ο καιρός*σκατζάρω: αλλάζω βάρδια           *γυμνάζω : εκπαιδεύω     *λαμαρίνα: σίδερο*Kuro Siwo:  θερμό ρεύμα του Βόρειου Ειρηνικού Ωκεανού   *καρτίνι: ναυτικός όρος, το τέταρτο του ρόμβου

 

1η διδακτική ώρα : οι μαθητές σε ολομέλεια

Αφόρμηση

  1. Ονειρεύεστε ποτέ ένα ταξίδι μακρινό , σε εξωτικά μέρη ;  Πώς το φαντάζεστε, σαν περιπέτεια, σαν εμπειρία, σαν φυγή …
  2. Θα επιλέγατε ποτέ το επάγγελμα του ναυτικού σε ποντοπόρο πλοίο , σαν αυτό της εικόνας του βιβλίου;
  3. Έχετε ποτέ ακούσει για ανθρώπους που ερωτεύονται τη θάλασσα και επιλέγουν να περάσουν σ’ αυτήν τη ζωή τους ;
  4. Τίτλος του ποιήματος : Kuro Siwo  = στα ιαπωνικά μαύρο  ρεύμα που διατρέχει  τον   Ειρηνικό Ωκεανό. Πώς άραγε μας προετοιμάζει ;

Προσφορά:

Οι μαθητές παρακολουθούν το βίντεο με το Γ.Κούτρα να τραγουδά σε μουσική Θ. Μικρούτσικου http://www.youtube.com/watch?v=mkMPNytR9ok&feature=related

Ακολουθεί ανάγνωση από τον καθηγητή.

Ερμηνεία :

Δίνουμε 2’ους μαθητές να ξαναδιαβάσουν σιωπηλά το ποίημα ,να υπογραμμίσουν τους ναυτικούς όρους και να προσέξουν  την ερμηνεία τους στο κάτω μέρος. Τι πιστεύετε ότι κερδίζει το ποίημα με τη χρήση τόσων ναυτικών όρων ; Θα βοηθηθείτε αν προσπαθήσετε να τους αντικαταστήσετε με τις συνώνυμες λέξεις της καθημερινής ζωής. Σας αρέσει το αποτέλεσμα ;

Τίνος τη φωνή ακούμε στο ποίημα  και σε ποιον πιστεύετε ότι απευθύνεται ; Σας φαίνεται έτσι πιο ζωντανό, πιο  ενδιαφέρον; Λάβετε υπόψη σας ότι ο ποιητής υπήρξε ο ίδιος ναυτικός , ότι λάτρεψε τη θάλασσα και ότι πέρασε τη ζωή του ταξιδεύοντας σε όλο τον κόσμο. Η ποίησή του, αυτοβιογραφική, είναι το απόσταγμα των εμπειριών του

Η ποίηση του Καββαδία είναι ποίηση εξωτική. Το βλέπετε στο συγκεκριμένο ποίημα ; Εντοπίστε τους στίχους.

Συγκεντρώστε και συζητήστε τους στίχους που περιγράφουν τη σκληρή ζωή των ναυτικών

Η μοναξιά των ναυτικών είναι ένα θέμα που επανέρχεται σταθερά στην ποίηση του Καββαδία. Τι αντικαθιστά τη φυσική ανθρώπινη παρουσία στο ποίημά μας ;

Σκεφτείτε – νιώστε τους στίχους :

«Μα ούτε στιγμή δεν ελησμόνησες τα λόγια
που σου ’πανε μιαν κούφια ώρα στην Αθήνα.»

«κι ο λόγος της μες στο μυαλό σου να σφυρίζει,»

Μπορείτε με τη φαντασία σας να ανασυνθέσετε το διάλογο του ποιητή με τη γυναίκα ; Λάβετε υπόψη σας και το στίχο : «Σκατζάρισες, μα σε κρατά λύπη μεγάλη.»

Ξανασκεφτείτε τις λέξεις : Kuro Siwo, μπούσουλας, λαμαρίνα. Μπορείτε να σκεφτείτε πώς λειτουργούν στο συγκεκριμένο ποίημα ; ( σύμβολα ) Μπορείτε να σκεφτείτε άλλα σύμβολα;

Συγκεντρώστε τις μεταφορές του ποιήματος. Ποια σας φαίνεται πιο «δυνατή» ; Κάντε το ίδιο με τις εικόνες. Ποια σχηματίζεται πιο ζωντανά στο μυαλό σας ;

Ποια μορφή στίχου διάλεξε ο Καββαδίας για να δώσει ρυθμό στο ποίημά του ( μέτρο, ομοιοκαταληξία )

2η διδακτική ώρα :  ομαδοσυνεργατική διδασκαλία –  εμβάθυνση, αφομοίωση

Οι μαθητές έχουν χωριστεί σε 4 ομάδες  και εργάζονται με φύλλα εργασίας στην αίθουσα πληροφορικής.

 

1ο ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ : Ο άνθρωπος

ΟΝΟΜΑ ΟΜΑΔΑΣ :

Διατρέξτε το αφιέρωμα του περιοδικού 7 Ημέρες της εφημερίδας  ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ στον Νίκο Καββαδία  http://wwk.kathimerini.gr/kath/7days/1999/02/28021999.pdf   και την ιστοσελίδα του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου, http://kavvadias.ekebi.gr/

  • Μελετήστε τη βιογραφία του ποιητή στις ιστοσελίδες : υπογραμμίστε τους παράγοντες  που πιστεύετε ότι διαμόρφωσαν την ποίησή του. Υπάρχουν στοιχεία της ζωής του που «βλέπετε» στο Kuro Siwo ;
  • Διαβάστε μαρτυρίες για τον άνθρωπο και ποιητή Καββαδία : αντιγράψτε φράσεις που σας έκαναν μεγάλη εντύπωση
  • Συνθέστε τα στοιχεία που συγκεντρώσατε σε δύο  παραγράφους. Προσθέστε  φωτογραφίες του ποιητή με σημαντικούς ανθρώπους της εποχής του.  Παρουσιάστε το αποτέλεσμα της έρευνάς σας στην ολομέλεια

 

2ο ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ :  Ο ποιητής και ο συνθέτης

ΟΝΟΜΑ ΟΜΑΔΑΣ:

Μεταφερθείτε στην ιστοσελίδα : http://kavvadias.ekebi.gr

  • Συγκεντρώστε την εργογραφία του ποιητή . Αναφέρετε και κάποιους τίτλους ποιημάτων από τη συλλογή Πούσι, απ’ όπου και το Kuro Siwo
  • Συγκεντρώστε και τις μελοποιήσεις του έργου του και ακούστε κάποιες από τις πιο γνωστές εκτελέσεις. Ποια σας συγκινεί περισσότερο και γιατί ;
  • Παρουσιάστε το αποτέλεσμα της έρευνάς σας στην ολομέλεια

3Ο ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: Η «συνομιλία» του με τη ζωγραφική και τη μουσική

ΟΝΟΜΑ ΟΜΑΔΑΣ :

Ποια εκτέλεση σας συγκίνησε περισσότερο και γιατί;

  •         Παρουσιάστε το αποτέλεσμα της έρευνάς σας στην ολομέλεια

 4ο ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ : πραγματολογικά στοιχεία

ΟΝΟΜΑ ΟΜΑΔΑΣ:  

  • Επισκεφτείτε την ιστοσελίδας της «συνεργατικής» ηλεκτρονικής εγκυκλοπαίδειας

Wikipedia http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9A%CE%BF%CF%85%CF%81%CE%BF%CF%83%CE%AF%CE%B2%CE%BF

και βρείτε πληροφορίες για το θαλάσσιο ρεύμα kuro siwo,

Την ιστοσελίδα http://www.nautilia.gr/forum/showthread.php?28235-%C7-%C3%DD%F6%F5%F1%E1-%F4%EF%F5-%C1%E4%DC%EC για τη τη γέφυρα του Αδάμ

Και http://www.nautilia.gr/forum/showthread.php?25523-%D6%DC%F1%EF%E9-%E1%F0%FC-%F4%E9%F2-%E8%DC%EB%E1%F3%F3%E5%F2-%F4%EF%F5-%EA%FC%F3%EC%EF%F5.. για τα φανάρια της Ίντιας ( Ινδίας ).

Κρατήστε σημειώσεις από την αναζήτησή σας. Συμπληρώστε με φωτογραφίες και χάρτες

  • Βρείτε πληροφορίες και φωτογραφίες για τα ποντοπόρα φορτηγά πλοία της εποχής

(Το Kuro Siwo δημοσιεύεται το 1947)

  • Παρουσιάστε το αποτέλεσμα της έρευνάς σας στην ολομέλεια

 

5ο  ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ : σύγκριση ποιημάτων

 

ΟΝΟΜΑ ΟΜΑΔΑΣ :

 

 

Επισκεφτείτε την ιστοσελίδα του 5ου Γυμνασίου Ηρακλείου και διατρέξτε το αφιέρωμα στο Νίκο Καββαδία. Από τα παράλληλα κείμενα βρείτε τα ποιήματα Mal du part, επίσης του Καββαδία και το Ταορμίνα του Κώστα Ουράνη. Και τα δύο αναφέρονται  στην επιθυμία του ταξιδιού . Για την κατανόησή τους συμβουλευτεί τε το γλωσσάρι για τον Καββαδία στην ιστοσελίδα http://www.greece.org/poseidon/work/literature/wordy.html#6

Συγκρίνετε με το Kuro Siwo

  • Ποιο από τα τρία ποιήματα σας συγκινεί περισσότερο και γιατί;
  • Παρουσιάστε το αποτέλεσμα της έρευνάς σας στην ολομέλεια

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ  ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ :

  • Αντιγράψτε σε κομμάτια χαρτονιού μεμονωμένους στίχους του Καββαδία που σας συγκίνησαν. Εκτυπώστε επίσης από τις ιστοσελίδες που επισκεφτήκαμε στο διαδίκτυο φωτογραφίες , πίνακες, σκίτσα με τον ποιητή, φωτογραφίες χειρογράφων του. Όλα θα χρησιμοποιηθούν στην κατασκευή ενός κολλάζ  με θέμα τον ποιητή, που θα αναρτηθεί στην τάξη σας

v  Εφόσον  επιθυμείτε να πλησιάσετε περισσότερο τον ποιητή και το έργο του, παρακολουθήστε το αφιέρωμα της εκπομπής Μηχανή του Χρόνου σε 5 μέρη

http://www.youtube.com/watch?v=xSef7PKh1Ng

  

http://www.youtube.com/watch?v=uqQE8TW-j1c&feature=related

http://www.youtube.com/watch?v=UMCSRUxlikQ&feature=related

http://www.youtube.com/watch?v=4Dqq6SU1rYA&feature=related

http://www.youtube.com/watch?v=l1qXLRs5FPY&feature=related

και την εκπομπή «Εποχές και Συγγραφείς» του Τάσου Ψαρά στη ΝΕΤ

http://www.ert-archives.gr/V3/public/pop-view.aspx?tid=8510&tsz=0&act=mMainView

Read Full Post »

ΝΕΑ  ΑΘΗΝΑΪΚΗ  ΣΧΟΛΗ  ( ΓΕΝΙΑ ΤΟΥ 1880 )

 

Η εμφάνισή της σχετίζεται με :

  • Την αντίδραση που προκάλεσαν οι υπερβολές του ρομαντισμού

( ανεδαφικός ρομαντισμός, δουλική μίμηση ξένων προτύπων, ανεξέλεγκτο συναισθηματισμός , πομπώδες ύφος )

  • Την εσωτερική αναδιάρθρωση του κράτους από τον Χ. Τρικούπη που οδηγεί σε ανάπτυξη εμπορίου , ναυτιλίας  και συγκέντρωση πληθυσμού στις πόλεις – κυκλοφορία εφημερίδων και  περιοδικών στα αστικά κέντρα
  • Τη στροφή προς τη μελέτη του λαϊκού πολιτισμού και τη λαογραφία

      ( Λίνος Πολίτης )

  • Τον αγώνα για την επικράτηση της δημοτικής ( Γ. Ψυχάρης – Το ταξίδι μου )

 

Πεζογραφία

 

Στροφή στο ηθογραφικό διήγημα : περιγραφή και απεικόνιση ηθών και εθίμων του ελληνικού λαού. Σημαντική η συμβολή της λαογραφίας που δίνει πλούσιο υλικό για εκμετάλλευση

 

Ως αποτέλεσμα γράφονται πρωτότυπα έργα προσαρμοσμένα στη σύγχρονη ελληνική ζωή – δημιουργείται εθνική πεζογραφία

 

Ο χαρακτήρας των έργων αυτών είναι ρεαλιστικός και νατουραλιστικός

( βλ. σχετικούς όρους )

 

Πρόδρομος πεζογράφος : Δ. Βικέλας ( «Λουκής Λάρας» )

Σημαντικότερη ώθηση όμως δίνουν :

α.  η δημοσίευση των διηγημάτων του Βιζυηνού και  β.  ο πρώτος στο είδος του διαγωνισμός διηγήματος από το περιοδικό «Εστία»

 

Άλλοι σημαντικοί πεζογράφοι : Παπαδιαμάντης , Καρκαβίτσας, Δροσίνης, Κονδυλάκης, Ξενόπουλος

 

Σε ορισμένες περιπτώσεις δημιουργείται στασιμότητα – ανανέωση φέρνουν ο Χατζόπουλος  και ο Θεοτόκης – έκδηλος ο κοινωνικός προβληματισμός

Ακολουθούν : Βουτυράς,   οι ελληνοκεντρικοί  Δραγούμης και Πηνελόπη Δέλτα και κυρίως ο Ν. Καζαντζάκης

 

Θέατρο

Επιδράσεις από Ίψεν και Ντ’ Ανούτσιο ( νατουραλιστικό θέατρο )

Δημ. Κορομηλάς ( κωμειδύλλια ) και Ξενόπουλος, Χρηστομάνος, Παντελής Χορν

 

 

Κριτική

Κυρίως από τις στήλες περιοδικών

Παλαμάς, Ξενόπουλος, Βάρναλης, Αποστολάκης, Φ. Πολίτης

Μυθιστόρημα

 

Προϋποθέτει :

–          Ένα μύθο με ορισμένη πλοκή

–          Ένα βασικό ήρωα ( πρωταγωνιστή )

–          Δευτερεύοντα πρόσωπα

 

Μεγαλύτερο σε έκταση από το διήγημα ( ανάμεσα στα δύο η νουβέλα ), με πιο σύνθετη πλοκή, μεγαλύτερη ποικιλία προσώπων και καταστάσεων

Αφηγηματικοί τρόποι

 

Διήγηση : ένας απρόσωπος αφηγητής μας διηγείται με τη δική του φωνή.

Η παρουσίαση της ιστορίας είναι υποκειμενική . Ο

αφηγητής – θεός , παντογνώστης, τα βλέπει όλα, ακόμα και

τις σκέψεις των προσώπων

 

Μίμηση : α) .Ένα πλαστό πρόσωπο αφηγείται, συνήθως σε α’ πρόσωπο.

Υπάρχει αμεσότητα στο λόγο του αφηγητή και ο λόγος του

έχει τη δύναμη της προσωπικής μαρτυρίας, όμως ένα πρόσωπο

δεν μπορεί να τα ξέρει όλα

 

β) Υπάρχει ένας αφηγητής, αλλά η αφήγησή του διακόπτεται από την

παρεμβολή άλλων προσώπων που  διαλέγονται σε ευθύ λόγο

 

                 γ) Υπάρχει μόνο διάλογος ( καθαρά θεατρική τεχνική που

όμως χρησιμοποιείται και στο διήγημα )

 

Ο αφηγητής – Εστίαση

 

  1. Αφήγηση χωρίς εστίαση – αντιστοιχεί στον παντογνώστη αφηγητή
  2. Αφήγηση με εσωτερική εστίαση  – ο αφηγητής ένα από τα πρόσωπα της ιστορίας και γι ‘αυτό έχει περιορισμένο γνωστικό πεδίο
  3. Αφήγηση με εξωτερική εστίαση όπου α αφηγητής ξέρει λιγότερα από τα πρόσωπα της ιστορίας που δρουν μπροστά στα μάτια του αναγνώστη, χωρίς α ξέρει τις προθέσεις και τα συναισθήματά τους ( έργα μυστηρίου, αστυνομικές ταινίες )

 

 

 

Ρεαλισμός

    • Πιστή απεικόνιση της πραγματικότητας και του εσωτερικού κόσμου του ανθρώπου
    • Θέματα από την καθημερινότητα
    • Αντικειμενική παρουσίαση θεμάτων
    • Κριτική στάση απέναντι στην κοινωνία – οι ήρωες θύματά της

 

 

Νατουραλισμός : ακραία μορφή του ρεαλισμού

 

  • Φωτογραφική αναπαράσταση της πραγματικότητας με εξαντλητικές λεπτομέρειες
  • Θέματα από την καθημερινότητα, με προτίμηση όμως στα πιο προκλητικά από το περιθώριο της κοινωνικής ζωής. Οι πρωταγωνιστές απόκληροι, θύματα της κοινωνίας
  • Έμφαση στην αρνητική πλευρά της ζωής και την κοινωνική εξαθλίωση – έντονη κριτική
  • Οι πρωταγωνιστές δέσμιοι εξωτερικών δυνάμεων ( φυσικών και κοινωνικών ) και εσωτερικών παρορμήσεων που περιορίζουν την ελευθερία τους

Read Full Post »

Γ.Αφηγηματικές τεχνικές :

Πρόκειται για αρκετά ευρύ όρο, αφού σχετίζεται με:
• το ποιος αφηγείται (αφηγητής)
• πού εστιάζει (εστίαση)
• τι αφηγείται (αφηγηματικό περιεχόμενο / υλικό)
• με ποιο τρόπο το αφηγείται ( εκφραστικοί τρόποι)
• το χώρο και το χρόνο της αφήγησης

Είδη αφηγητών ως προς τη συμμετοχή τους στη ιστορία:

1. Ομοδιηγητικός αφηγητής: συμμετέχει στην ιστορία, την οποία αφηγείται είτε ως πρωταγωνιστής είτε ως παρατηρητής και αυτόπτης μάρτυρας
2. Ετεροδιηγητικός αφηγητής: δεν έχει καμία συμμετοχή στην ιστορία που αφηγείται

Σημειώσεις:
α. Δεν πρέπει να συγχέουμε το συγγραφέα με τον αφηγητή. Ο πρώτος είναι ένα υπαρκτό, ιστορικό πρόσωπο, ενώ ο δεύτερος ένα φανταστικό πρόσωπο, μέρος του μυθοπλαστικού κόσμου.

β. Δεν πρέπει επίσης να συγχέουμε τους αφηγηματικούς με τους εκφραστικούς τρόπους. Οι δεύτεροι αναφέρονται όχι στο τι λέγεται στο κείμενο, αλλά στο πώς λέγεται ( πχ σχήματα λόγου )

Εστίαση & αφηγητής

3. Αφήγηση χωρίς εστίαση – αντιστοιχεί στον παντογνώστη αφηγητή
4. Αφήγηση με εσωτερική εστίαση – ο αφηγητής ένα από τα πρόσωπα της ιστορίας και γι’ αυτό έχει περιορισμένο γνωστικό πεδίο
5. Αφήγηση με εξωτερική εστίαση όπου ο αφηγητής ξέρει λιγότερα από τα πρόσωπα της ιστορίας που δρουν μπροστά στα μάτια του αναγνώστη και αγνοεί τις προθέσεις και τα συναισθήματά τους ( έργα μυστηρίου, αστυνομικές ταινίες )

Αφηγηματικοί τρόποι
1. Διήγηση
-τριτοπρόσωπη αφήγηση
2. Μίμηση
-πρωτοπρόσωπη αφήγηση
-διάλογος
-εσωτερικός μονόλογος
3. Μεικτός τρόπος ( συνδυασμός διήγησης και μίμησης )
4. Περιγραφή
5. Ελεύθερος πλάγιος λόγος ( μεταξύ ευθύ και πλάγιου λόγου)

Αφηγηματικός χρόνος

• Εξωκειμενικός χρόνος
o Ο χρόνος του πομπού : η εποχή του συγγραφέα, η χρονική στιγμή κατά την οποία στέλνει το μήνυμά του
o Ο χρόνος του δέκτη : η εποχή του αναγνώστη, η χρονική στιγμή κατά τη οποία δέχεται το μήνυμα
o Ο χρόνος των γεγονότων : η εποχή κατά τη οποία διαδραματίζονται τα γεγονότα

• Εσωκειμενικός χρόνος

o Ο χρόνος της ιστορίας : ο χρόνος μέσα στο οποίο εκτυλίσσονται τα γεγονότα της αφήγησης
o Ο χρόνος της αφήγησης: ο χρόνος των γεγονότων, όπως όμως αυτός παρουσιάζεται στην αφήγηση. Συνήθως στην αφήγηση τα γεγονότα παρουσιάζονται με διαφορετική χρονική σειρά, διάρκεια και συχνότητα απ’ ότι στην ιστορία.

Πιο συγκεκριμένα :

 Ως προς τη σειρά παρουσίασης των γεγονότων ο χρόνος της αφήγησης είναι:
o Ευθύγραμμος : τα γεγονότα παρουσιάζονται με τη χρονολογική τους σειρά
o Με αναχρονίες : προδρομικές ή αναδρομικές αφηγήσεις ( flash back )

 Ως προς τη διάρκεια των γεγονότων ο αφηγηματικός χρόνος είναι:
o Μικρότερος από το χρόνο της ιστορίας, οπότε έχουμε επιτάχυνση
o Μεγαλύτερος από το χρόνο της ιστορίας, οπότε έχουμε επιβράδυνση
o Ίσος με το χρόνο της ιστορίας, οπότε έχουμε σκηνή

 Ως προς τη συχνότητα :
o Συμβαίνει κάποτε ένα γεγονός που συνέβη μία φορά να παρουσιάζεται περισσότερες από μία φορές, αφηγημένο κάθε φορά με διαφορετικό τρόπο.

Read Full Post »

 

Α. Μερικοί βασικοί λογοτεχνικοί όροι

Σχολή : αναφέρεται σε έναν αριθμό δημιουργών που δρουν συνειδητά και οργανωμένα ως ομάδα. Τα στοιχεία που τους συνδέουν αφορούν κυρίως τις εμπειρίες τους και τις λογοτεχνικές τους απόψεις. Συνήθως υπάρχει και κάποιος τοπικός προσδιορισμός π.χ. Επτανησιακή Σχολή, Παλιά και Νέα Αθηναϊκή Σχολή. Σχολή της Θεσσαλονίκης
Γενιά : παρεμφερής σημασία με τον όρο Σχολή – εδώ όμως υπερισχύει ο χρονικός προσδιορισμός – οι δημιουργούν ανήκουν και ηλικιακά στην ίδια περίπου γενιά π.χ. γενιά του ’80, γενιά του ’30.
Κίνημα : οι δημιουργοί που ανήκουν σε ένα λογοτεχνικό κίνημα επιδιώκουν να παρέμβουν δυναμικά και με τρόπο επαναστατικό, όχι μόνο στα καλλιτεχνικά, αλλά και στα κοινωνικά ή πολιτικά ζητήματα της εποχής τους. Συνήθως συγγράφουν πρωτοποριακά έργα και θεωρητικά κείμενα με τις απόψεις τους ( μανιφέστα ). Λογοτεχνικά κινήματα είναι , για παράδειγμα, ο υπερρεαλισμός και ο ντανταϊσμός.
Ρεύμα : ο όρος διαφέρει από τους προηγούμενους : χαρακτηρίζει περισσότερο μια τάση, κυρίαρχη ή όχι και δεν αναφέρεται σε μια οργανωμένη ομάδα καλλιτεχνών –
Συχνά μάλιστα οι δημιουργοί που εμείς θεωρούμε φορείς ενός ρεύματος δεν έχουν συνείδηση των κοινών στοιχείων που τους ενώνουν

Σημειώσεις :
o οι παραπάνω όροι δεν αναφέρονται αποκλειστικά στη λογοτεχνία, αλλά και σε άλλες μορφές της τέχνης
o το γεγονός ότι κάποιοι δημιουργοί εντάσσονται στην ίδια Σχολή /Γενιά / Ρεύμα / Κίνημα δε σημαίνει ότι τα έργα τους παρουσιάζουν ομοιομορφία – υπάρχουν βέβαια κοινά χαρακτηριστικά, αλλά ο κάθε καλλιτέχνης βάζει την προσωπική του σφραγίδα

Β. Οι βασικότερες τεχνοτροπίες που θα συναντήσουμε :

Ρομαντισμός :
Ένα από τα σημαντικότερα κινήματα όλων των εποχών.
Χαρακτηριστικά:
Περιεχόμενο: ονειροπόληση, οραματισμοί, νοσταλγία, πάθος, μελαγχολία
Θέματα από τη φύση, τον έρωτα, τον ηρωισμό, το θάνατο
Μορφή : χειμαρρώδης λόγος, πλούτος εκφραστικών μέσων
Στην Ελλάδα μεταφυτεύτηκε κακότεχνα από τους Φαναριώτες, που είναι οι δημιουργοί της Ρομαντικής Σχολής των Αθηνών. Ο ελληνικός ρομαντισμός χρησιμοποιεί την καθαρεύουσα και χαρακτηρίζεται από υπερβολές και στόμφο.

Παρνασσισμός:
Ποιητικό ρεύμα που δημιουργείται ως αντίδραση στις υπερβολές του ρομαντισμού
Χαρακτηριστικά:
Περιεχόμενο :θέματα από τη μυθολογία και την ιστορία,, απουσία συναισθήματος, απρόσωπη και αντικειμενική ποίηση
Μορφή : ακριβολογία στην έκφραση, εμμονή στη λεπτομέρεια, πλούσια ομοιοκαταληξία, σεβασμός στους μετρικούς κανόνες
Στην Ελλάδα εκπροσωπείται από τη Νέα Αθηναϊκή Σχολή ( ή Γενιά του ’80) με βασικό χαρακτηριστικό τη χρήση της δημοτικής γλώσσας

Ρεαλισμός :
Θέτει ως βασικό στόχο του την πιστή απόδοση της πραγματικότητας
Χαρακτηριστικά:
Περιεχόμενο:
θέματα που αντλούνται από την καθημερινότητα με εμμονή στην αντικειμενική παρουσίασή τους. Άσκηση κοινωνικής κριτικής
Οι ήρωές του θύματα της κοινωνίας

Νατουραλισμός
Συνδέεται αποκλειστικά με την πεζογραφία και ουσιαστικά αποτελεί την ακραία έκφραση του ρεαλισμού.
Χαρακτηριστικά:
Περιεχόμενο
Πιστή, σχεδόν φωτογραφική αναπαράσταση της φύσης ( λατινικά natura ), πληθώρα λεπτομερειών στην περιγραφή χώρων, ανθρώπων, καταστάσεων
Υπερτονίζονται οι αρνητικές πλευρές της ζωής και καταγγέλλεται η κοινωνική εξαθλίωση
Οι ήρωες του νατουραλισμού είναι απόκληροι, περιθωριακοί, καταπιεσμένοι, άρρωστοι, θύματα της κοινωνίας και δέσμιοι των εσωτερικών τους παρορμήσεων

• Με το ρεαλισμό και το νατουραλισμό συνδέεται στενά η ηθογραφία, που εκφράζεται σχεδόν αποκλειστικά με το διήγημα.
o Βασικός στόχος των ηθογραφικών διηγημάτων η πιστή παρουσίαση της ζωής στην ελληνική ύπαιθρο: ήθη και έθιμα, χαρακτήρας και νοοτροπία του απλού ελληνικού λαού – επηρεάζεται έντονα από την ανάπτυξη της λαογραφίας ( Ν. Πολίτης )
o Χαρακτηριστικά: έντονος λυρισμός, προσωπικά βιώματα των ίδιων των συγγραφέων, επίκεντρο ο τόπος καταγωγής τους
o Σημαντικότεροι ηθογράφοι ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης και ο Γεώργιος Βιζυηνός

 Συμβολισμός
Εκδηλώνεται κυρίως στην ποίηση και επηρεάζεται από τις θεωρίες του υποσυνείδητου. Η ονομασία οφείλεται στη συχνή και ιδιόμορφη χρήση των συμβόλων
Χαρακτηριστικά:
Μορφή : Χαλαρός ή ελεύθερος στίχος, αλλά με έντονη μουσικότητα, χαλαρή ή ανύπαρκτη ομοιοκαταληξία.
Πολλά και πρωτότυπα σχήματα λόγου, ιδιόρρυθμη σύνταξη, νέο λεξιλόγιο
Περιεχόμενο: Περιορισμός του νοηματικού περιεχομένου, ρευστότητα και ασάφεια. Υπαινικτικός τόνος, λεπτά συναισθήματα. Απαλλαγή από κάθε ηθικό και διδακτικό στοιχείο.

 Υπερρεαλισμός
Τολμηρό καλλιτεχνικό και λογοτεχνικό κίνημα με έντονη επίδραση από την ψυχανάλυση
Χαρακτηριστικά:
Μορφή : Άρνηση κάθε περιορισμού, απόλυτη ελευθερία στιχουργικής και λεξιλογίου, απουσία στίξης,
Περιεχόμενο: αυτόματη γραφή ( ο δημιουργός καταγράφει χωρίς καμία παρέμβαση της λογικής ό τι του υπαγορεύει το υποσυνείδητό του), παντοδυναμία του ονείρου, πίστη σε μία πραγματικότητα πέρα από τα δεσμά της λογικής, την υπερ-πραγματικότητα

 

Read Full Post »

http://www.ert-archives.gr/V3/public/d–index-archive-tv-movies.aspx

  1. Ο Σ ΥΜΒΟΛΑΙΟΓΡΑΦΟΣ – 20 ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ

Η σειρά «Ο ΣΥΜΒΟΛΑΙΟΓΡΑΦΟΣ», διασκευή του ομώνυμου μυθιστορήματος του ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΡΑΓΚΑΒΗ, που αναφέρεται σε μια δραματική οικογενειακή περιπέτεια, με δολοπλοκίες, έρωτες και ζωντάνεμα ηθών και εθίμων, από την Κεφαλλονίτικη κοινωνία του 1825. Προσέξτε τον εξαιρετικό , και νεότατο, Στάθη Ψάλτη

  1. Η ΦΟΝΙΣΣΑ 3 ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ

Η τηλεοπτική σειρά τριών επεισοδίων «Η ΦΟΝΙΣΣΑ», βασίζεται στη νουβέλα του συγγραφέα ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗ. Κεντρικό πρόσωπο της ιστορίας είναι η ΦΡΑΓΚΟΓΙΑΝΝΟΥ (ΤΟΥΛΑ ΣΤΑΘΟΠΟΥΛΟΥ), μια ηλικιωμένη γυναίκα η οποία, γεννημένη και αναθρεμμένη σε ανδροκρατούμενη κοινωνία, πιστεύει ότι η γέννηση ενός κοριτσιού φέρνει δυστυχία όχι μόνο στο παιδί αλλά και στην οικογένειά του. Ο νους της «ψιλώνει», η ψυχή της σκληραίνει και διαπράττει εγκλήματα εις βάρος μικρών κοριτσιών ξεκινώντας από την νεογέννητη εγγονή της. Σύντομα, η χωροφυλακή αντιλαμβάνεται τις αποτρόπαιες πράξεις της και αποφασίζει να τη συλλάβει. Η γυναίκα, στην προσπάθειά της να ξεφύγει, πνίγεται και τιμωρείται για τα εγκλήματά της, ακριβώς με τον ίδιο τρόπο με τον οποίο τα είχε διαπράξει. Στο πρώτο επεισόδιο της σειράς, η ΦΡΑΓΚΟΓΙΑΝΝΟΥ, ανατρέχοντας στο παρελθόν, διαπιστώνει ότι σε ολόκληρη τη ζωή της υπηρετούσε τους άντρες του περιβάλλοντός της. Θεωρεί κακό και δυστυχία για μια οικογένεια να μεγαλώνει κορίτσια και με θολωμένο μυαλό σκοτώνει την εγγονή της.

  1.  ΕΚΕΙΝΟΣ ΚΙ ΕΚΕΙΝΟΣ

Η πρώτη εμφάνιση των δυο περιθωριακών ηρώων που δημιούργησε ο συγγραφέας ΚΩΣΤΑΣ ΜΟΥΡΣΕΛΑΣ. Ο ΛΟΥΚΑΣ και ο ΣΟΛΩΝ με τις μοναδικές ατάκες τους, την ιδιαίτερη και συνάμα μοναδική φιλοσοφία τους για τη ζωή εξακολουθούν να τριγυρνούν ελεύθεροι, ως αλήτες, μακριά από τον δήθεν καθωσπρεπισμό. Με κωμική διάθεση, απροσάρμοστοι, ρακένδυτοι, αλλά και με μοναδική αξιοπρέπεια, αναδεικνύουν και καυτηριάζουν την ηθική μας ένδεια. Τα νέα αυτά επεισόδια, όπως τα επεισόδια του Α κύκλου, υπενθυμίζουν τη διαχρονικότητα των προβλημάτων της κοινωνίας μέσα από την πορεία των δυο βασικών ηρώων, διατηρώντας ταυτόχρονα το καθένα την αυτονομία του.

  1. Ο ΖΗΤΙΑΝΟΣ

Η Σειρά «Ο ΖΗΤΙΑΝΟΣ» σε σκηνοθεσία του ΜΑΡΙΟΥ ΡΕΤΣΙΛΑ είναι διασκευή του ομώνυμου διηγήματος του ΑΝΔΡΕΑ ΚΑΡΚΑΒΙΤΣΑ και εξελίσσεται σε δεκατρία επεισόδια. Ο αδίστακτος επαγγελματίας επαίτης ΚΩΣΤΑΣ ΤΖΙΡΙΤΗΣ ή ΤΖΙΡΙΤΟΚΩΣΤΑΣ (ΑΝΕΣΤΗΣ ΒΛΑΧΟΣ) αποφασίζει να αφήσει την επαιτεία σε όλη την ΕΛΛΑΔΑ, τη ΣΜΥΡΝΗ, τη ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ και τη ΒΛΑΧΙΑ και να επικεντρωθεί στον Θεσσαλικό Κάμπο, όπου οι Τούρκοι έχουν πια φύγει και οι μεγαλοτσιφλικάδες δεσπόζουν και εκμεταλλεύονται τους φτωχούς χωρικούς

  1. ΤΑ ΨΑΘΙΝΑ ΚΑΠΕΛΑ 12 ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ

Βασισμένο στο μυθιστόρημα της  Μαργαρίτας Λυμπεράκη

  1. Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΞΑΝΑΣΤΑΥΡΩΝΕΤΑΙ

Βασισμένο στο μυθιστόρημα του Νίκου Καζαντζάκη

Read Full Post »

Σώματα κειμένων , απαγγελίες και μελοποιήσεις

www.snhell.gr

Read Full Post »